شیوه‌های طنزپردازی و مقارنۀ طنز و فرزانگی در مقالات شمس

میراث مکتوب- چهل‌وششمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی شمس تبریزی در روز چهارشنبه دهم دی ساعت ۱۱ صبح با سخنرانی دکتر لیلا آقایانی چاووشی و دکتر مجتبی اعتمادی‌نیا به «شیوه‌های طنزپردازی و مقارنۀ طنز و فرزانگی در مقالات شمس» اختصاص دارد که به صورت مجازی پخش خواهد شد. 

طنز که نوعی بیان هنرمندانه و اثرگذار است، در مقالات شمس به شیوه‌هایی گوناگون به کار گرفته شده است؛ گاه در سطح زبان و به شکل واژگانی، و گاه به شیوه‌هایی مفهومی‌تر و هنری‌تر مانند طنز روایی. حالت‌های گوناگون طنزپردازی، سخن شمس را از سویی گزنده و تند و از دیگر سو، شیرین و اثرگذار و به تعبیر خود او «بامزه» کرده است. دکتر لیلا آقایانی چاووشی در این درس‌گفتار، شکل‌های گوناگون طنز در مقالات شمس همراه با شواهد و نمونه‌هایی از متن کتاب را معرفی می کند.

اینکه ما آدمیانِ هر روزۀ میانمایه، پیوسته در حال جدی گرفتن جهان «نمود»ها هستیم و از «بودِ» جهان به کُل غافلیم، می‌تواند برای یک فرزانه که به ناپایداری و فریبندگی «نمود»ها و اَصالت و واقعیت «بودِ» جهان آگاهی یافته، دستمایه طنز و شوخی قرار گیرد. از این منظر، زندگی عموم انسان‌ها در این جهان و نوع مواجهۀ آنها با پدیده‌ها و رویدادهای پیرامون خود برای یک فرزانه، ماهیتی مُضحک و غیرجدی دارد. فرزانه حتی گاهی نمود و کنش‌های خودش را نیز به اعتبار ناپایداری و فریبندگی آنها، دستمایۀ طنز و ریشخند قرار می‌دهد. دکتر مجتبی اعتمادی‌نیا در این درس‌گفتار، ریشه‌های این قسم فرزانگی طربناک در میراث عرفانی شمس را محل بحث و تأمل قرار می‌دهد.

علاقه‌مندان می‌توانند این درس‌گفتار را از فضای مجازی مرکز فرهنگی شهر کتاب پیگیری کنند.