مکاتبات ناصرالدین شاه با کامران میرزا نایب السلطنه

میراث مکتوب- انتشارات مؤسسۀ کتابخانه و موزۀ ملی ملک، کتاب «مکاتبات ناصرالدین شاه با کامران میرزا نایب‌السلطنه (1295 تا 1310 ق)» را منتشر و به بازار نشر روانه کرد.

کتاب «مکاتبات ناصرالدین شاه با کامران میرزا نایب السلطنه (1295 تا 1310 ق)» بر پایۀ بازنویسی و پژوهش آلبوم مرقع خطی شماره 6202 کتابخانه و موزه ملی ملک به کوشش مرضیه مرتضوی قصابسرائی و مهتا باصفا، تدوین و تألیف شده است. زنده‌یاد حاج حسین‌آقا ملک، بنیان‌گذار و واقف کتابخانه و موزه ملی ملک، این آلبوم مرقع ارزشمند خطی تاریخی را به سال 1333 خورشیدی خریده و به گنجینۀ سندهای تاریخی کتابخانه و موزه ملی ملک افزوده است.

آلبوم مرقع خطی مکاتبات ناصرالدین‌شاه با کامران میرزا نایب‌السلطنه، دست‌خط‌هایی از ناصرالدین شاه به شیوۀ نامه و یادداشت، بیش‌تر خطاب به فرزندش کامران میرزا نایب‌السلطنه، گاه نیز به میرزا علی‌ اصغرخان اتابک (امین‌السلطان) صدراعظم‌اش را دربرمی‌گیرد. همچنین نامه‌هایی از نایب‌السلطنه در چارچوب پاسخ به دستورها و توصیه‌های شاه و گزارش انجام کارهای واگذارشده مربوط به سال‌‌‌های 1295 تا 1310 قمری در این مجموعه آمده است. این آلبوم همچنین بریده‌هایی از دستخط‌های ناصرالدین شاه را دربردارد که بیش‌تر روی تکه‌های کوچک کاغذ در حد چند سطر کوتاه نوشته شده یا حواشی نامه‌هایی است که متن آن‌ها بریده شده یا روی بخشی از سربرگ ابتدایی تلگراف‌هایی بوده که به عنوان شاه نوشته و فرستاده شده است. همه این‌ها جز چند مورد اندک، بدون در نظر گرفتن ترتیب تاریخی و موضوعی در کنار یکدیگر چسبانده شده‌اند.

بیش‌تر درون‌مایه این کتاب به کارهای نظامی همچون فوج‌های ایلاتی، انواع تفنگ و فشنگ، توپخانه، ملبوس نظام، وضعیت بهداشتی و درمانی سربازان، اعطای درجه‌های نظامی، مستشاران بلژیکی و آلمانی، تهیه تنخواه و حقوق نظامیان، تعمیر و مرمت توپ‌خانه و تبدیل تفنگ‌های تباتیر، توپ‌ریزی، ایجاد قورخانه (کارخانه اسلحه‌سازی) در شهرها و سان سپاه پرداخته است.

اعطای لقب، منصب، خلعت و شمشیر مرصع، تأمین نظم و امنیت شهر به همت نیروهای پلیس کیفر و تنبیه مرتکبان شرارت، هرزگی، قتل، اخلال‌گران در نظم، رسیدگی به مسئلۀ گرانی غله، نان و گوشت، کمبود اقلام خوراکی، رسیدگی به بست‌نشینی و عرایض و شکایات مردم، تراموا و مسئولان بلژیکی آن، واقعه رژی و تحریم تنباکو و پرداخت غرامت به انگلیسی‌ها، مدارس فرانسوی در تهران و صورت بروات، از دیگر موضوع‌های آمده در کتاب است.

دوستداران برای دریافت آگاهی‌های بیش‌تر دربارۀ کتاب «مکاتبات ناصرالدین شاه با کامران میرزا نایب‌السلطنه» می‌توانند به کتابخانه و موزه ملی ملک واقع در تهران، میدان امام خمینی، سردر باغ ملی، خیابان ملل متحد(میدان مشق) یا وب‌سایت این موقوفه به نشانی www.malekmuseum.org مراجعه کنند. همچنین برای خرید غیر حضوری این کتاب می‌توانند به فروشگاه مجازی کتابخانه و موزه ملی ملک به نشانی shop.malekmuseum.org مراجعه کنند.

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه و موزه ملی ملک