قدیمی‌ترین نسخه خطی خمسه نظامی موجود در گنجینۀ رضوی

میراث مکتوب- در یکصدوهشتمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی فرهنگی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، از قدیمی‌ترین نسخه خطی خمسه نظامی گنجوی موجود در مرکز نسخ خطی رونمایی شد.

دکتر ابوالفضل حسن آبادی؛ مدیر مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی در مراسم معرفی و رونمایی از قدیمی‌ترین نسخه خطی خمسه نظامی گنجوی که با حضور حجت الاسلام سید جلال حسنی؛ رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی برگزار شد به نگهداری 135 نسخه خطی از آثار نظامی گنجوی با عناوین خمسه، کلیات، هفت پیکر، لیلی و مجنون، خسرو و شیرین و مخزن الاسرار در مرکز نسخ خطی اشاره داشت.

وی در بیان ویژگی‌های ظاهری این نسخه ارزشمند افزود: خط  نسخه، نسخ آمیخته به تعلیق چهار ستونه  و دارای 25 سطر و 254 برگ حنایی در ابعاد 21 در 14 سانتی‌متر است. همچنین ابتدای هر منظومه مذهّب و مُنقش به لاجورد و طلا است.

حسن آبادی ادامه داد: این اثر نفیس در تاریخ 799 هجری قمری توسط احمد بن محمد ملقب به نظام کتابت شد و سید جلال الدین تهرانی آن را وقف آستان قدس رضوی کرد.

وی در بخش دیگر سخنان خود به معرفی نسخه نفیس و مصوّر خسرو و شیرین اشاره کرد و افزود: این نسخه به خط نستعلیق و در 25 سطر توسط ابومحمد بن فتح محمد در سال 1008 هجری قمری کتابت شد که دارای یک سرلوح مذهّب منقّش و کتیبه بازوبندی به لاجورد و زر و شنگرف می‌باشد.

تاثیر شاعر پرآوازه ایرانی بر دیگر شاعران

علیرضا قیامتی؛ قائم مقام خردسرای فردوسی و استاد دانشگاه فرهنگیان در ادامه این جلسه طی سخنانی با اشاره به تاثیرگذاری خمسه نظامی گنجوی در آثار دیگر شعرای ایرانی و خارجی  افزود: آثار این شاعر پرآوازه، میراث فرهنگی مشترک در سطح جهان محسوب می‌شود. 

وی با اشاره به تاثیرگذاری سبک و محتوای خمسه نظامی گنجوی و پیروی دیگر شعرا از این شاعر برجسته افزود: 46 شاعر پارسی‌گو در ایران با الهام از خمسه نظامی شعر سروده اند و 67 اثر معتبر از شاعران اردو زبان و 4 منظومه از ترک زبانان به تقلید از خمسه نظامی نوشته شده است.

وی ابراز کرد: نیایش‌های نظامی گنجوی و بیان زیبای عشق پاک در آوان این نیایش‌ها را در کمتر شاعران ایران و چه بسا دنیا می‌توان یافت.

قیامتی آثار نظامی گنجوی را میراث فرهنگی مشترک در سطح جهانی خواند و گفت: آثار این شاعر تاثیر جهانی دارد و با وجودی که نظامی گنجوی ایرانی و فارسی‌زبان است اما کشورهای دیگر از جمله آذربایجان درصدد انحصاری کردن این میراث گران‌بها به نفع کشورشان است.

وی آثار نظامی را  ادامه دهنده شاهنامه فردوسی دانست و ابراز کرد: در حقیقت اشعار این دو شاعر بزرگ پیوند دهنده دنیای پیش و پس از اسلام است و به‌طور مطلوب عشق به ایران و ائمه(ع) را در هم آمیخته و تمامی اشعار به نکات اخلاقی و پند و اندرزهای حکیمانه ختم می‌شود.

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه آستان قدس رضوی