تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی

میراث مکتوب- نشست «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی»، شنبه، چهارم دی‌ماه ۱۴۰۰، با حضور دکتر غوث‌الاعظم سرکار سفیر بنگلادش در ایران، و دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

 

 

در ابتدای این همایش و پس از پخش پیام ویدئویی دکتر ای‌کی عبدالمؤمن، وزیر امور خارجۀ بنگلادش، دکتر حداد عادل با اشاره به سابقۀ حضور زبان فارسی در کشورهای منطقۀ شبه‌قاره گفت: زبان فارسی قلب‌ها را به هم نزدیک می‌کند. این زبان زبان مشترکی است که بر اساس آن فرهنگ‌های متفاوتی شکل گرفته است. این زبان در دوره‌های مهم تاریخی، مثل انگلیسی امروز، زبان رسمی کشورها و دربارها بوده است و افراد دانشمند و باسواد به این زبان آگاهی داشته‌اند.

وی با اشاره به تاریخچۀ استفاده از زبان فارسی، پس از نفوذ اسلام در این کشور، اظهار کرد: پس از زبان عربی، فارسی مهم‌ترین زبان جهان اسلام بود که در کشورهای شبه‌قاره اهمیت بیشتری پیدا کرد. در هند، بنگلادش، پاکستان و حتی نپال هم تأثیرگذار بود و آثار زبان فارسی در این کشورها بسیار اهمیت پیدا کردند. امروز هم می‌بینیم که در کشور بنگلادش بزرگداشت‌هایی برای شاعران فارسی‌زبان چون سعدی و مولوی و حافظ برگزار می‌شود. ما نیز برای تربیت مدرسان زبان فارسی با آن‌ها همکاری‌هایی داشته‌ایم.

رئیس بنیاد سعدی دربارۀ قوانین آموزشی کشورهای شبه‌قاره برای زبان فارسی بیان کرد: مجلس هند، سال گذشته در دهلی، سیاست جدیدی را تصویب کرد که بر اساس آن دانش‌آموز دبیرستانی می‌تواند زبان سوم را هم به‌صورت اختیاری بخواند. دولت هند ۱۰ زبان را به‌عنوان زبان‌های کلاسیک هند مشخص کرده و دانش‌آموزان یکی از آن‌ها را می‌توانند انتخاب کنند. فارسی یکی از این زبان‌هاست. در بنیاد سعدی، با تماس با مقامات هندی، کتابی برای تدریس زبان فارسی در شبه‌قاره تألیف کردیم که جلد اول آن منتشر شده است و سه جلد دیگر هم تألیف خواهد شد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: اسم این کتاب را «طوطی» گذاشته‌ایم و امیدواریم که این کتاب بتواند برای آموزش زبان فارسی مفید باشد. برای تربیت فارسی‌آموز و مدرس زبان فارسی در فرهنگستان هم می‌توانیم همکاری کنیم. دانشگاه‌های بزرگ ایران چون دانشگاه تهران و علامه طباطبایی هم می‌توانند در این زمینه کمک کنند.

در ادامه غوث‌الاعظم سرکار، سفیر بنگلادش در ایران، به توضیح روابط فرهنگی ایران و این کشور و نیز تأثیرات این زبان بر فرهنگ بنگلادش پرداخت.

در بخش دیگری از این همایش عباس واعظی دهنوی، سفیر سابق ایران در بنگلادش، با اشاره به اهمیت زبان فارسی در منطقۀ شبه‌قاره گفت: همان‌طور که زبان عربی زبان اسلام است زبان فارسی نیز زبان عرفان است. فارسی زبان مهربانی است. در بنگال در میان مردم مرسوم است که آن که این زبان را بلد باشد شخصیت والا و دانشمندی دارد.

وی با اشاره به حضور فیلم‌های ایرانی در جشنوارۀ فیلم داکا افزود: عناصر هنری یکی از زمینه‌های دادوستد فرهنگی ایران و بنگلادش هستند. ما در جشنواره‌های مهم این کشور شرکت می‌کنیم. شعر فارسی هم در این کشور بسیار اهمیت دارد و حتی جامعۀ مولوی در این کشور داریم. در ایامی که داعش راه‌اندازی شد آن‌ها هرگز در بنگلادش جایی پیدا نکردند و فرهنگ مدارا و آرامش اجازه نداد که در این کشور پا بگیرند.

همچنین در بخش‌های مختلف این همایش پیام‌های مختلفی از استادان بنگلادشی پخش شد. دکتر سیف‌الاسلام، استاد محمد نورالهدی، دکتر بهاءالدین، استاد محمود الحق، دکتر ام‌دی شاهد چودری، استاد مونیش رای، استاد ام‌دی فریدالعالم، دکتر کمال عبدالناصر چودری و استاد ابوسفیان از جملۀ استادانی بودند که برای این همایش بین‌المللی پیام ویدئویی یا مکتوب ارسال کرده بودند.

همچنین از ایران دکتر محمدکاظم کهدوئی، دکتر احمد تمیم‌داری، دکتر ثریا پناهی، دکتر فرهاد درودگریان و دکتر حسینعلی رحیمی از جملۀ سخنرانان این همایش بین‌المللی بودند.

در پایان این همایش نیم‌روزه دکتر غلامعلی حداد عادل یک دوره از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی را به کتابخانۀ گروه زبان فارسی دانشگاه داکا تقدیم کرد.

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی