روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه

میراث مکتوب - کتاب «روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه» تصحیح و ویرایش مجید عبدامین و نسرین خلیلی از سوی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری منتشر شد. این کتاب خاطرات این شاه قجر از ربیع‌الاول 1308 ه.ق تا ربیع‌الثانی 1309 را در بردارد.

همچنین جلد دوم این کتاب «روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه قاجار‏‫ : ربیع‌الثانی ۱۳۰۹ الی صفرالمظفر ۱۳۱۰ق.» از سوی انتشارات آفاق‌گستر منتشر شده است.

سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در دیباچه جلد نخست این اثر نوشته است: «این نوشته‌ها نه تنها شناخت ناصرالدین‌شاه از محیط و سرزمین خودش را در جایگاه حاکم نشان می‌دهد؛ بلکه بر ما نکات گوناگونی در جهت آگاهی از کجا بودن آنجا، وقوف بر کیفیت مادی و معنائی‌اش را معلوم می‌سازد؛ مثل قسمتی که درباره کلاه برای قله دماوند سخن می‌گوید، بدون اراده اهمیت این نشانه نزد تهرانی‌ها برای پیش‌بینی بارندگی اشاره می‌کند. همین حساسیت وی راجع به موضوع آب و بارندگی و آنجا که می‌گوید هر قطره این باران یک اشرفی می‌ارزد (ص 44)؛ برای کسی که هزار سال دیگر به این متن مراجعه کند، گویای وجهی از مختصات طبیعی و فرهنگی این سرزمین است

در همین قسمت آمده است: «در مجموع ما می‌توانیم در مواجهه با چنین آثاری خود را در معرض سه نوع قرائت قرار دهیم: اول، قرائتی که ناصرالدین‌شاه را آن‌طور که خودش اراده کرده بر ما آشکار می‌کند. دوم شخصیت ناصرالدین‌شاه را، در آئینه وجه غیرارادی متن به ما می‌شناساند؛ و سوم، محیط فرهنگی او را بدون اینکه وی اراده کرده باشد بر ما آشکار می‌سازد

در سطوری از مقدمه مصحح کتاب می‌خوانیم: «در عرصه تاریخ معاصر ایران، ناصرالدین‌شاه قاجار را یکی از سلاطین پرنویس و اهل فضل و ادب برمی‌شمارند. به حقیقت این جمله درست است که این پادشاه، هم کتابدار بود و هم کتابخوان و هم در زندگی خویش سعی بر آن داشت تا آثار مکتوبی از خود بر جای گذارد. آنچه مسلم است، تعداد زیادی از دست نوشته‌ها و مکتوبات او در آرشیوهای عمومی و خصوصی وجود داشته که به دست پژوهش سپرده شده و پس از استنساخ به طبع رسیده‌اند، اما نباید این نکته را از نظر دور داشت که تعداد زیادی این دست‌نویس‌ها نیز در کنج مراکز آرشیوی وجود دارند که پژوهشی بر روی آنها صورت نگرفته و لازم است تا این اسناد مورد واکاوی قرار گرفته و برای استفاده محققین و پویشگران عرصه تاریخ و فرهنگ ایران زمین به عرضه عمومی گذاشته شود

جلد نخست کتاب «روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه» تصحیح و ویرایش مجید عبدامین و نسرین خلیلی در 396 صفحه، شمارگان 500 نسخه‌ و به قیمت 30 هزار تومان از سوی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری روانه بازار کتاب شده است.

منبع: بساتین