رونمایی از کُهن‌ترین مصحف دست‌نویس کامل جهان

میراث مکتوب-رئیس سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در مراسم رونمایی از این قرآن در مشهد گفت: این نسخه یکی از قدیمی‌‌ترین قرآن‌های کامل دست‌‌نویس جهان و منسوب به دستخط امام‌ علی(ع) است که یکی از مهمترین منابع تحقیقاتی جهان نیز به شمار می رود.

حجت الاسلام سید جلال حسینی افزود: این نسخه که به خط کوفی 16 سطری و بر روی پوست، کتابت شده است متعلق به دوران نخست اسلامی است که در سال 1009 هجری به دست شاه عباس صفوی وقف حرم مطهر امام ‌رضا(ع) شده است و وقفنامۀ آن را شیخ بهایی در پشت برگ اول نسخه نگاشته است.

رئیس ادارۀ سازماندهی و فهرست‌نگاری مرکز نسخ خطی آستان قدس نیز در این مراسم گفت: قدمتِ کتابت، امضای «کتبه علی‌بن‌ابی‌طالب» در پایان مصحف و وقف‌نامۀ شیخ بهایی در پشت برگ اول مصحف که انتساب دست‌خط این قرآن به امام‌علی(ع) را تأیید می‌کند، از دلایلی است که احتمال صحت این انتساب را تقویت می‌کند.

سیدمحمدرضا رضاپور تصریح کرد: در تعدادی از کشورها و همچنین در گنجینۀ مخطوطات آستان قدس رضوی مصاحفی با قدمت بیشتر موجود است اما آنچه مصحفِ با شمارۀ اموالی 1 آستان قدس رضوی را متمایز می‌کند، کامل بودن آن است و می‌توان ادعا کرد این قرآن، قدیمی‌ترین قرآن کامل جهان است که تنها 2 درصد کسری دارد.

وی ادامه داد: جنس اوراق این مصحف از پوست است و در سال 1009 هجری قمری به دست شاه عباس صفوی وقف حرم مطهر امام‌رضا(ع) شده است و وقف‌نامۀ آن را شیخ بهایی کتابت کرده است.

رضاپور با بیان اینکه قرآن یادشده از سورۀ حمد آغاز و به سورۀ ناس ختم شده است، افزود: این قرآن، دارای ویژگی‌های متعددی است که نمایانگر قرائات، رسم الخط، شمارش آیات، اسماء سور و ترتیب مصحف است.

رضاپور افزود: این اثر در ابعاد 20 در 26 و 25 در 32 کتابت شده و جنس ورق، مرکب و خط نیز نشان دهنده قدمت این اثر نفیس است.

گفتنی است گنجینه مخطوطات آستان قدس رضوی 90 هزار جلد از مصاحف شریف و نسخ خطی را در خود جای داده که از این تعداد 23 هزار جلد مصاحف شریف است. از این تعداد نیز، بیش از 100 جلد قرآن وجود دارد که در قرن اول تا سوم قمری بر روی پوست کتابت شده و هشت نسخه از آنها منسوب به دستخط مبارک هشت تن از ائمه اطهار(ع) است.

منبع: پایگاه کتابخانه آستان قدس