ثبت «هجده پاره ترکان خاتون» در کمیتۀ ملی حافظۀ جهانی

میراث مکتوب- چهاردهمین جلسه گروه ارزیابی آثار برای ثبت کمیته ملی حافظه جهانی با حضور اعضای ثابت این کارگروه و متخصصان آثار در محل سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

در این جلسه دو مجموعه آثار شامل مجموعه آثار هوشنگ مرادی کرمانی و مجموعه قرآن‌های خطی آستانه شاه نعمت‌الله ولی در کرمان مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتند.

در این جلسه پس از بررسی مجموعه قرآن‌های خطی آستانه شاه نعمت الله ولی در کرمان، تصمیم گرفته شد از این مجموعه «هجده پاره ترکان خاتون» به ثبت برسد.

این مجموعه قرآنی مربوط به سده ششم یا هفتم هجری قمری بوده که با تزئینات عالی با سرلوح و جدول کشی و نشانه‌های قرآنی بسیار ممتاز به یادگار مانده است.

در این جلسه مجموعه آثار مرادی کرمانی نیز به جهت تأثیرگذاری بسیار زیاد داخلی و خارجی در میان گروه‌های متعدد فرهنگی ـ اجتماعی، سنی - جنسی و بهره‌مندی از موضوعات مهم و بکر مورد بررسی قرار گرفت.

مرادی کرمانی در واقع سبک جدیدی در داستان‌نویسی ایجاد کرده است و در کنار عامه‌نویسی و الهام از سبکی شاعرانه آثار خود را به ایجاز، احساس، طنز و واقعگرایی مزین کرده است. در داستان‌های این نویسنده معاصر آداب و رسوم مناطق مختلف مورد توجه قرار گرفته است و به همین جهت داستان‌های او جنبه آموزشی بسیار زیادی دارد.

از آنجایی که در داستان‌های مرادی کرمانی به موضوعات متنوع اجتماعی، محیط‌زیستی، فرهنگی همچون فقر، خشکسالی، روابط درون و بین نسلی توجه شده است این آثار مورد اقبال جهانی واقع شده به طوری که هم اکنون به زبان‌های متعدد ترجمه شده و جوایز فراوانی از آن خود کرده است و فیلم‌ها، سمینارها و همایش‌های متعددی بر اساس این آثار شکل گرفته است.

گفتنی است مجموعه آثار هوشنگ مرادی کرمانی با حضور پدید آورنده و مجموعه قرآن‌های خطی ماهان با حضور استاد و کارشناس نسخ خطی دانشگاه باهنر کرمان مورد بررسی و ارزیابی  قرار گرفت و در نهایت ثبت این آثار در فهرست ملی برنامه حافظه جهانی به تأیید رسید.

بنا بر این گزارش، کمیته ملی حافظه جهانی از سال 1384 به عنوان زیرشاخه‌ای از کمیسیون ملی یونسکو تشکیل شده است و هدف آن اجرای اهداف برنامه حافظه جهانی The Memory of the World یونسکو است که در سال 1992، مبتنی بر شناسایی، آگاه‌سازی و دسترس‌پذیر کردن میراث مستند کشورها شکل گرفته است.

این کمیته متشکل از 8 عضو حقوقی (سازمان اسناد و کتابخانه ملی، دانشگاه تهران، وزارتامور خارجه، کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، سازمان میراث فرهنگی- صنایع دستی و گردشگری، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، کمیسیون ملی یونسکو، کتابخانه و موزه آستان قدس رضوی، سازمان صداو سیمای ج.ا.ایران) و 9 عضو حقیقی از میان متخصصان حوزه میراث مستند است و در حال حاضر ریاست آن با اشرف بروجردی - رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی است.

در ذیل این کمیته چهار گروه کارشناسی «ارزیابی آثار برای ثبت»،‌ «آموزش»، «نگهداری و حفاظت»، «معرفی و دسترسی» فعالیت می‌کند.