مهرها و نگینها در مجموعه موزه آستانه حضرت معصومه (س)، کتابخانه مجلس
در ادامه سنت فهرستنویسی نسخههای خطی و تهیه شناسنامه برای اشیاء موزهای، كمكم شاهد تنظیم شناسنامه و فهرست برای مهرها و نگینها و دیگر آثار از این دست هستیم، كه از گوشه و كنار سر بر میآورد. استاد محمدجواد جدی در پی جدیت و مهارتی كه در شناخت «مهر و حكاكی» از خویش نشان داده است، از این سو و آن سوی مراكز فرهنگی به استمداد فراخوانده میشود تا آثار آن گنجینهها را نیز به زیر ذرهبین بررسی بكشاند و طعم زیبائیهای نهفته در این یادگارهای تاریخی و هنری را به دیگران نیز بچشاند، و اندك اندك پای مهرها را به صورت جدیتر به دامنه تحقیقات تاریخی بنشاند. پس از معرفی انبوه مهرهای معرفی شده در كتاب گرانسنگ «مهر و حكاكی در ایران» كه از سوی فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران منتشر و به سرعت نسخههای آن نایاب شد، این بار نوبت «مهرها و نگینها در مجموعه موزه آستانه حضرت معصومه (س)» بود كه از پرده نشینی به درآید و لباس نشر به خود بپوشد، و این مهم با کیفیتی درخور تحسین اتفاق افتاد. کتابی در 120 صفحه با اوراق رنگین و سرشار از عطر مُهر و نگین، مزین به مُهر زیبای آستانه مبارکه در روی جلد و صفحه عنوان و تصویر گنبد و منارههای آن در پشت صفحه بسمالله. آستربدرقهای متناسب ما محتوای اثر، یعنی کیسه ای پر از انواع خاتم و انگشتر، و دو مقدمه از کارشناسان موزه و مهر آقایان بهزاد یوسفزاده و خود استاد جدی، كه در انتهای كتاب به زبان انگلیسی هم ترجمه شده است. در این اثر هر مهر از لحاظ جنس نگین، شکل، نوع خط، متن و حاشیه، تعداد سطر، علامت مشخصه، طرح، شیوه حکاکی، دوره تارخی و قدمت معرفی، و متن آن سطر به سطر پیاده شده است. در کنار تصویر برخی از مهرهای زیباتر و مفصلتر، تصویر نقش مهر هم دیده میشود. چیزی که بسیاری به اشتباه آن را سجع مهر میخوانند، و در كتاب پیشین استاد جدی به دقت و تفصیل توضیح داده شده است. اکثر صفحات به معرفی یک تا سه مهر اختصاص یافته، و با درج تصویری شفاف از نگینها و مهرهایی که بعضاً با چشم غیر مصلح قابل مطالعه نیست کامل شدهاست. در پایان كتاب نیز تصویر وقفنامهای دیده میشود که در آن مادر شاه سلیمان صفوی قرآنی را به آستانه هدیه کرده و بر ذیل وقفنامه دستخط و نقش مهر علامه مجلسی دیده میشود، و به لحاظ اهمیت برای بار نخست در این اثر به معرفی آن اقدام شده است. در انتهای کتاب تصویری از فضای داخلی موزه آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه (س) در صفحهعنوان لاتین کتاب ما را به بازدید از این موزه فرا میخواند، و اصولاً یکی از خاصیتهای فهرستها و كتالوگها و بروشورها همین است که افراد را تشویق میکند به سمت آن اشیاء نفیس برود و از حس معنوی و هنری كه به او منتقل میشود به صورت مستقیم بهرهمند گردد. کتاب موضوع سخن به شمارگان سه هزار نسخه منتشر شده و به بهای یکصد هزار ریال در اختیار علاقمندان قرار گرفته است. /// کتابخانه مجلس////
|